جلد 6، شماره 2 - ( پاییز و زمستان 1404 )
جلد 6 شماره 2 صفحات 340-291 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Dehghani A. Self-Knowledge: The Path to True Freedom in Transcendent Philosophy. پژوهش های مابعدالطبیعی 2026; 6 (2) :291-340
URL: http://mi.khu.ac.ir/article-1-346-fa.html
URL: http://mi.khu.ac.ir/article-1-346-fa.html
دهقانی امین. معرفت نفس؛ راه آزادی راستین در حکمت متعالیه. پژوهش های مابعدالطبیعی. 1404; 6 (2) :291-340
دانش آموخته دکتری فلسفه (گرایش حکمت متعالیه)، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران ، Dehghani.amin.67@gmail.com
چکیده: (1050 مشاهده)
این مقاله در مقام پاسخ و رفع یکی از بحرانهای انسان معاصر بر اساس حکمت متعالیه است، و آن اینکه: آزادی راستین و حقیقی چیست؟ راه و مقصد آن کدام است؟ چه ارکان و ویژگی هایی دارد؟ این مقاله با رجوع به مبانی فلسفه ملاصدرا، به استنباط حقیقت آزادی و لوازم آن در نظام حکمت صدرایی پرداخته است. آزادی در حکمت متعالیه را میتوان به «تقرّب به حقیقت نامتناهی» تعریف کرد. ما با محور قرار دادن این تعریف، به ارائه تصویری دقیق از چیستی «تقرّب» و تبیین «راه آزادی» پرداختهایم. در حکمت متعالیه، راه صعود به آزادی و یا سقوط به اسارت، خود انسان است. معرفت نفس، راه آزادی و غفلت از ذات نفس، علت اسارت است. انسانی که به معرفت حضوری و شهودی نفس نایل میگردد، در مسیر آزادی قرار می گیرد، که هرچه بر این معرفت بیفزاید، آزادی، توسعه، ظرفیت و اطلاق وجودی او افزودهتر می گردد، زیرا این معرفت نفس ملازم با معرفت ربّ (حقیقت نامتناهی) است، تا جایی که میتواند به بالاترین مرتبه آزادی، که فنای فی الله و کسب مظهریت تام از حقیقت الله است، نایل گردد. تعریف آزادی به «تقرّب به حقیقت نامتناهی»، دارای حداقل هفت ویژگی است: یک) نگاه جامع به حقیقت انسان، دو) توحیدی بودن، سه) هم راستایی با فطرت، چهار) اخلاقی بودن، پنج) عقلانی و کرامتمند بودن، شش) شریعت مدار بودن، هفت) افقمند و دارای غایت بودن.
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
فلسفی
فهرست منابع
1. قرآن کریم
2. امینی نژاد، علی (۱۳۹۴)، حکمت عرفانی، تحریری از درس¬های عرفان نظری استاد سید یدالله یزدان پناه، قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
3. برلین، آیزایا (۱۳۶۸)، چهار مقاله درباره آزادی، ترجمه علی موحد، تهران: خوارزمی.
4. جعفری، محمدتقی (۱۳۷۷الف)، پیام خرد، کرامت: تهران.
5. جعفری، محمدتقی (۱۳۷۷ب)، تحقیق در نظام حقوق جهانی بشر از دیدگاه اسلام و غرب و تطبیق آندو با یکدیگر، ج۱، تهران: دفتر خدمات حقوق بین المللی جمهوری اسلامی ایران.
6. جعفری، محمدتقی (۱۳۶۹)، حکمت و اصول سیاسی اسلام، تهران: تبیان.
7. جوادی آملی، عبدالله (۱۴۰۰)، ادب فنای مقربان، ج۷، قم: اسراء.
8. جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۳)، انسان از آغاز تا انجام، قم: نشر اسراء.
9. جوادی آملی، عبدالله (۱۳۹۵)، تحریر رساله الولایه، ج۱-۲، قم: اسراء
10. جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۵)، تفسیر انسان به انسان، قم: اسراء.
11. جوادی آملی، عبدالله (۱۳۹۸)، توحید در قرآن، قم: اسراء.
12. جوادی آملی، عبدالله (۱۳۹۶)، رحیق مختوم (شرح حکمت متعالیه)، قم: نشر اسراء
13. صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (۱۴۱۰)، الحکمةالمتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة، ج۱-۹، چ چهارم، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
14. صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (۱۳۶۰)، اسرارالآیات، مقدمه و تصحیح محمد خواجوی، تهران: انتشارات انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
15. صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (۱۳۷۵)، الفرائد، در: مجموعه رسائل فلسفی، تحقیق و تصحیح حامد ناجی، تهران: انتشارات حکمت.
16. صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (۱۳۸۰)، المبدأ و المعاد، قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
17. صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (۱۳۶۳)، ایقاظ النائمین، تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
18. صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (۱۳۸۲)، تعلیقه بر شرح حکمةالاشراق، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
19. صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (۱۳۶۶)، تفسیر القرآن الکریم، قم: بیدار.
20. صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (۱۳۸۹)، رساله سه اصل، تهران: مولی.
21. صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (۱۳۸۳ش)، شرح اصول کافی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
22. صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (۱۳۹۰)، الشواهد الربوبیة، تصحیح سید جلال¬الدین آشتیانی، قم: بوستان کتاب.
23. صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (۱۳۸۱)، کسرالاصنام الجاهلیة، چ اول، تهران: بنیاد حکمت صدرا.
24. صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم (۱۴۱۹)، مفاتیح الغیب، بیروت: موسسه التاریخ العربی.
25. صدوق، محمد بن علی ابن بابویه (۱۳۹۸)، التوحید، قم: انتشارات اسلامی.
26. طباطبایی، محمدحسین (۱۹۷۱)، المیزان فی تفسیرالقرآن، بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات.
27. کرنستون، موریس (۱۳۸۶)، تحلیلی نوین از آزادی، ترجمه امیر جلال الدین اعلم، تهران: امیرکبیر.
28. گینیون، چارلز (۱۳۸۳)، اخلاق اصالت هایدگر، ترجمه جلیل یعقوب اف، نشریه نامه فرهنگ، پاییز ۱۳۸۳: شماره ۵۳.
29. فروم، اریک (۱۳۶۳)، گریز از آزادی، ترجمه داود حسینی، تهران: ارسطو.
30. مصباح، مجتبی (۱۳۹۹)، فلسفه اخلاق، قم: انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
31. مصباح یزدی، محمدتقی (۱۳۹۱الف)، پرسش ها و پاسخ ها، قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
32. مصباح یزدی، محمدتقی (۱۳۹۱ب)، نظریه سیاسی در اسلام، قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
33. مطهری، مرتضی (۱۳۹۵)، آزادی معنوی، قم: نشر صدرا.
34. وارنوک، مری (۱۳۸۶)، اگزیستانسیالیسم و اخلاق، ترجمه مسعود علیا، تهران: ققنوس.
35. یزدانپناه، سید یدالله (۱۳۹۱)، مبانی و اصول عرفان نظری، قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
36. Bielskis, andrius (2005), toward a postmodern approach to the political, London, palgrave macmillan.
37. Pojman, Louis P (2005), How Should We Live? An Introduction to Ethics, USA, Thomson Wadsworth.
38. Simhony, A (1993), Beyond negative and positive Freedom. Political Theory, vol.21, no. 1, pp. 28-54. [DOI:10.1177/0090591793021001003]
39. doi:10.1177/0090591793021001003 [DOI:10.1177/0090591793021001003]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
نظرسنجی
