سال 4، شماره 7 - ( بهار و تابستان 1402 )                   جلد 4 شماره 7 صفحات 248-223 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Riyahi S, Akvan M, najafiafra M. The Principle of Causality and the Problem of Creation in Avicenna’s Approach. پژوهش های مابعدالطبیعی 2023; 4 (7) :223-248
URL: http://mi.khu.ac.ir/article-1-177-fa.html
ریاحی مدوار صدیقه، اکوان محمد، نجفی افرا مهدی. اصل علیت و مسأله خلقت در نگرش ابن‌سینا. پژوهش های مابعدالطبیعی. 1402; 4 (7) :223-248

URL: http://mi.khu.ac.ir/article-1-177-fa.html


دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
چکیده:   (806 مشاهده)
از آنجا که ابن­سینا تحت تاثیر منابع دینی به خلق و ایجاد قائل است و علت­ها را علت­های ایجادی و وجودی اشیاء می­داند؛ بنابراین بحث از علت ایجادی، مختص ابن­سیناست و در رتبه نخست مسائل مهم فلسفی و عقلی قرار دارد. ابن­سینا نیز، به­عنوان فیلسوف عقل­گرا به ابتکارات جدیدی از جمله اینکه علیت بر مدار وجود است، پرداخته است. در همین راستا، وی با اثبات تمایز وجود از ماهیت، مدل جدیدی از رابطه خدا و جهان را مطرح ساخته است. او معتقد است از طریق کشف رابطه علیت می­توان ارتباط خالق و مخلوق را مطرح نمود. وی، از میان علل، علت فاعلی را که کارش هست کردن از نیستی است، برتر از علل چهارگانه معرفی نموده است. ابن­سینا در تبیین رابطه خدا و جهان معتقد است، خداوند به­عنوان علت العلل بر جهان هستی حاکم است. به­طوری­که هستی به­عنوان معلول و ممکن، هم در وجود و هم در عدم، نیازمند به یک مرجح بیرونی است که علل العلل نام دارد. ابن­سینا بر این باور است که در جهان هستی واجب الوجود بالذات، ضروری الوجود است. او نه تنها مناط احتیاج معلول به علت را وجوب بالغیر یا همان امکان وجودی در تعبیر صدرا می­داند، بلکه به ارتباط وجودی علت با معلول تاکید ورزیده است، به­طوری­که علاوه بر فیلسوفان مسلمان، فیلسوفان غرب نظیر آکویناس نیز، معتقد به وجود فاعل ایجادی هستند، که از طریق اصل علیت با جهان ارتباط دارد.
 
واژه‌های کلیدی: ابن­ سینا، علیت، علت فاعلی، خدا، جهان
متن کامل [PDF 1120 kb]   (181 دریافت)    
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی | موضوع مقاله: فلسفی
دریافت: 1401/2/26 | پذیرش: 1402/3/7 | انتشار: 1402/3/17

فهرست منابع
1. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1360)، رسائل ابن‌سینا، ضیاءالدین دری، تهران، انتشارات مرکزی.
2. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1368)، شرح اشارات وتنبیهات، حسن ملکشاهی، تهران، انتشارات صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.
3. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1385)، الالهیات من کتاب الشفا، حسن حسن زاده آملی، قم، بوستان کتاب.
4. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1363)، المبدأ و المعاد به اهتمام عبدالله نورانی، تهران، موسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل با همکاری دانشگاه تهران.
5. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1375)، الاشارات و التنبیهات، قم، نشر البلاغه.
6. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1377)، الهیات نجات، سید یحیی یثربی، تهران، فکر روز.
7. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1379)، التعلیقات، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
8. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1383)، رساله در حقیقت و کیفیت سلسله موجودات و تسلسل اسباب و مسببات، مقدمه و تصحیح موسی عمید، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
9. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1383)، دانشنامه علایی، تصحیح و حواشی محمد معین، تهران، نشر انجمن آثار ملی.
10. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1390)، الهیات از کتاب شفا، ابراهیم دادجو، تهران، امیرکبیر.
11. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1391)، شرح الهیات شفا (مشکات)، محمد تقی مصباح یزدی، ج1، قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
12. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1404 ق)، الشفاء (الهیات )، تصحیح سعید زائد، قم، مکتب آیه الله مرعشی.
13. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1405ق)، الشفاء الطبیعیات، تحقیق و تقدیم ابراهیم مدکور، ج1، قم، منشورات مکتبه آیه الله مرعشی.
14. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1430ق)، الشفاء، ابراهیم مذکور، ج 1و4 ، قم، ذوی القربی.
15. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1980 )،عیون الحکمه، عبدالرحمان بدوی، بیروت، دار القلم.
16. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1989م)، الحدود، قاهره، الهییه المصریه.
17. برنجکار، رضا (1390)، «نقد و بررسی دیدگاه ابن‌سینا و اسپینوزا درباره ضرورت علیت»، پژوهش¬های فلسفی-کلامی،ش3، ص37-58. DOL:10.22091/PFK.2011.
18. بهشتی، احمد (1397)، صنع و الابداع، شرح و توضیح نمط پنجم الاشارات و التنبیهات، تهران، دانشگاه تهران.
19. مطهری، مرتضی (1370 )، درس¬های الهیات شفا ، ج2، تهران، انتشارات حکمت.
20. مطهری، مرتضی (1376 )، مجموعه آثار، ج3، تهران، صدرا.
21. نجفی افرا، مهدی (1391)، «احتیاج معلول به علت در اندیشه ابن‌سینا»، پژوهش¬های معرفت شناختی، ش1، صص11-24.
22. ویسنوسکی، روبرت (1389)، متافیزیک ابن¬سینا، ترجمه مهدی نجفی افرا، تهران، نشر علم.
23. ارسطو (1367)، متافیزیک، ترجمه شرف الدین خراسانی، چاپ دوم، تهران، نشر گفتار.
24. خادمی، عین الله (1380)، علیت از دیدگاه فیلسوفان مسلمان و فیلسوفان تجربه¬گرا، قم، موسسه بوستان کتاب.
25. دادجو، ابراهیم (1390)، مابعدالطبیعه از نگاه ارسطو و ابن¬سینا، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
26. ژیلسون، اتین (1375)، مبانی فلسفه مسیحیت، ترجمه محمد محمدرضایی و سید محمود موسوی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
27. شیروانی، علی(1380)، کلیات فلسفه، قم، نصایح.
28. کبیر ، یحیی (1393)، فاعلیت ایجادی از دیدگاه ملاصدرا و ابن¬سینا، فلسفه دین، ش1، ص1-28. JpHT.2014.50446 Dol: 10.22059/ [DOI:10.1097/QAD.0000000000000225]
29. مطهری، مرتضی(1376)، مجموعه آثار، ج1، تهران، صدرا.
30. Richard Son, Kara (2013), Avicenna a's Conception of the Efficient Cause", British Journal for the History of Philosophy, 21 (2). P. 39-220. [DOI:10.1080/09608788.2012.693065]

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پایگاه عمومی نشریات یکتاوب می باشد.

طراحی و برنامه نویسی و مالکیت فکری متعلع به : یکتاوب افزار شرق

© 2024 CC-BY-NC-ND 

Designed & Developed & coptright of web platform by : Yektaweb