جلد 6، شماره 2 - ( پاییز و زمستان 1404 )                   جلد 6 شماره 2 صفحات 403-375 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Sarebannejad M. In the Darkness of Being: A Heideggerian Reading of “Dasein” and “Thrownness” in Sadegh Hedayat’s The Blind Ow. پژوهش های مابعدالطبیعی 2026; 6 (2) :375-403
URL: http://mi.khu.ac.ir/article-1-354-fa.html
ساربان نژاد محسن. در تاریکی هستی: خوانشی هایدگری از «دازاین» و «پرتاب‌شدگی» در رمان بوف کور. پژوهش های مابعدالطبیعی. 1404; 6 (2) :375-403

URL: http://mi.khu.ac.ir/article-1-354-fa.html


دانش‌آموخته دکتری پژوهش هنر، دانشکدۀ هنرهای تجسمی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران ، sarebannejad@ut.ac.ir
چکیده:   (659 مشاهده)
رمان بوف کور صادق هدایت، به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین متون ادبیات مدرن فارسی، عرصه‌ای برای تأملی فلسفی دربارۀ وضعیت وجودی انسان فراهم می‌سازد. این پژوهش با اتخاذ رویکردی پدیدارشناسانه ـ اگزیستانسیالیستی و با تکیه بر مفاهیم بنیادین اندیشۀ هایدگر، به‌ویژه دازاین، پرتاب‌شدگی و اضطراب، می‌کوشد نشان دهد که مسئلۀ­محوری رمان نه صرفاً بحران روانی یا نمادگرایی انتزاعی، بلکه رویارویی انسان با تجربه‌های بنیادین چون تنهایی، مرگ، و امکان است. در این چارچوب، آثار فیلسوفان اگزیستانس همچون کیرکگور، یاسپرس، سارتر و کامو نیز برای تعمیق تحلیل به‌کار گرفته شده‌اند. برخلاف برخی برداشت‌های رایج، که خودکشی هدایت را به نهیلیسم فلسفی پیوند می‌زنند، این پژوهش تأکید می‌کند که فیلسوفان اگزیستانس بر امکان‌های رهایی‌بخش دازاین و آزادی در مواجهه با مرگ تمرکز دارند؛ ازاین‌رو، خودکشی نویسنده بیشتر در حوزۀ روان‌شناسی و شرایط زیستۀ فردی معنا می‌یابد تا در بستر فلسفۀ وجودی. نوآوری مقاله در بازخوانی مفهوم «تاریکی هستی» نه به‌مثابۀ بن‌بست، بلکه چونان لحظه‌ای برای گشودگی به امکان‌های نوین وجودی است. روش تحقیق بر پایۀ تحلیل کیفی و رویکرد هرمنوتیکی است و نشان می‌دهد که هدایت پیش از گسترش رسمی اندیشۀ اگزیستانسیالیسم در ایران، جهانی داستانی آفریده است که فلسفه و ادبیات را در بازاندیشی نسبت انسان با زمان، مرگ و خویشتن به هم پیوند می‌دهد.
متن کامل [PDF 1767 kb]   (97 دریافت)    
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی | موضوع مقاله: فلسفی

فهرست منابع
1. احمدی، بابک (1403)، ساختار و تأویل متن، تهران: مرکز.
2. مرلوپونتی، موریس (1403)، پدیدارشناسی ادراک، ترجمه مسعود علیا، تهران: نی.
3. هایدگر، مارتین (1400)، هستی و زمان، ترجمه سیاوش جمادی، تهران: ققنوس.
4. هایدگر، مارتین. (1401)، هستی و زمان، ترجمه عبدالکریم رشیدیان، تهران: نی.
5. هدایت، صادق (1402)، بوف کور، تهران: بدرقه جاویدان.
6. Camus, Albert (1991), The Myth of Sisyphus and Other Essays, Trans. Justin O'Brien, New York: Vintage Books.
7. Foucault, M. (1986), Of Other Spaces: Utopias and Heterotopias, in Diacritics, Trans. J. Miskowiec. Vol. 16. No. 1. 22-27. [DOI:10.2307/464648]
8. Gadamer, H. G. (2004), Truth and Method, Trans. Joel Weinsheimer & Donald G. Marshall, London: Continuum.
9. Heidegger, Martin (1998), "Letter on Humanism", In Pathmarks, (Ed.). W. McNeill, Cambridge: Cambridge University Press.
10. Heidegger, Martin (2001,( Poetry, Language, Thought, New York: Harper Perennial.
11. Inwood, Michael (1999), A Heidegger Dictionary, New Jersey: Wiley-Blackwell. [DOI:10.1111/b.9780631190950.1999.00002.x]
12. Katouzian, Homa (2000), Sadeq Hedayat: The Life and Legend of an Iranian Writer, London: I.B. Tauris.
13. Kierkegaard, S. (1983), Fear and Trembling, New Jersey: Princeton University Press.
14. Kundera, Milan (2003), Art of the Novel, New York: Harper Perennial.
15. Marcel, Gabriel (2010), Homo Viator: Introduction to the Metaphysic of Hope, Trans. Emma Craufurd & Paul Seaton, Indiana: St Augustine's Press.
16. Marcel, Gabriel (2010), The Mystery of Being, Vol. I. Indiana: St. Augustine's Press.
17. Ricoeur, Paul (2007), From Text to Action: Essays in Hermeneutics, II. Trans. Kathleen Blamey & John B. Thompson, Evanston: Northwestern University Press.
18. Sartre, J. P. (2007), Being and Nothingness, Trans. H.E. Barnes, London: Routledge.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پایگاه عمومی نشریات یکتاوب می باشد.

طراحی و برنامه نویسی و مالکیت فکری متعلع به : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC-BY-NC-ND 

Designed & Developed & coptright of web platform by : Yektaweb