دانشگاه هرمزگان ، h.koohi@hormozgan.ac.ir
چکیده: (34 مشاهده)
این پژوهش به واکاوی ساختار معرفت شناختی دین در سنت فلسفه اسلامی میپردازد و نشان میدهد که بهرهگیری فیلسوفان مسلمان از دین نه بهمثابه یک منبع ایستا و همگن، بلکه در نسبتهای متغیر با عقل و شهود تحقق یافته است. چنین نسبتی گاه موجب پراکندگی کارکردی و ناهمگونی معرفتی در آثار فیلسوفان مسلمان شده است، تا آنجا که امکان شناسایی یک «هسته پایدار معرفتی» برای دین به مسئلهای پیچیده و مبهم بدل میگردد. برای رفع این ابهام، مقاله حاضر الگویی با عنوان «دینامیک معرفتشناختی» را طرح میکند؛ الگویی که دین را نه در مقام یک دستگاه بسته معرفتی، بلکه بهعنوان فرآیندی پویا در تعامل مستمر با قوای عقلانی و تجربه شهودی صورتبندی میکند. این الگو با فراهم آوردن چارچوبی روشمند، قادر است هم تفاوتها و تنوعهای تاریخی در تلقی فیلسوفان از دین را تبیین نماید و هم زمینه بازسازی نوعی انسجام معرفتی در بطن فلسفه اسلامی را ممکن سازد. بدینترتیب، «دینامیک معرفتشناختی» بهعنوان رویکردی نوین، امکان عبور از تنشها و چالشهای دیرینه میان عقل و دین را فراهم میسازد و نشان میدهد که ساختار معرفتی دین در سنت فلسفه اسلامی را باید در قالب فرایندی پویا و دیالکتیکی، همراه با همافزایی و تعامل مستمر با عقل و تجربه شهودی بازشناخت.
نوع مطالعه:
مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
فلسفی