تحلیلی بر آگاهی برآمده از تجربة‌ نزدیک به مرگ ( NDE) در بهبود زندگی از منظر بتی ایدی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
محمدحسین کیانی
استادیار گروه فلسفه و کلام، دانشکده مطالعات اسلامی، دانشگاه بین‌المللی اهل‌بیت، تهران، ایران
10.22034/mi.2026.11097
چکیده
«تجربة نزدیک به مرگ» امری روان‌شناختی-متافیزیکی است که مسائل جدیدی را برای مطالعات دینی-معنوی پیش می کشد؛ چنانکه تمایل به تحول معنوی در راستای بهبود زندگی از پیامدهای آن است و اندیشة‌ ایدی نیز دایرمدار شرح همین رویکرد محسوب می‌شود. از این‌رو، پرسش مقاله این است که «آگاهی‌ ای که ایدی از تجربة خود به دست آورده و بر پایة آن به ارائة دیدگاه‌هایی برای بهبود زندگی می‌پردازد، تا چه اندازه معتبر است؟» بدین‌سان در گام نخست، قرائتی از تجربة ایدی ارائه می‌شود که در آن، آگاهی حاصل از NDE بسان آگاهی فراگیر بسط یافته و رهیافتی در نسبت «آگاهی و بهبودی» شکل می‌گیرد؛ به‌ویژه در تبیین هستی‌شناسی «انرژی مثبت و منفی» و «قدرت شفادهی» که از عناصر محوری اندیشة او هستند. با این‌حال، نگرش ایدی دست‌کم از دو جنبه محل تردید است: نخست، از منظر روش‌شناسی. زیرا تجربة زیستة خود را در چارچوبی متعلق به پارادایم معنویت عصر جدید تفسیر می‌کند؛ رویکردی که واجد اشکالات معرفت‌شناختی است و موجب خلط مرز تجربة فردی با آگاهی عام می‌شود. دوم، از حیث استدلالی. زیرا این رهیافت مبتلا به مغالطاتی است که بیش‌از همه در تعمیم‌پذیری ناموجه احکام و توصیه‌هایی برخاسته از تجربة فردی به کل زیست انسانی آشکار می‌شود.
کلیدواژه‌ها
معنویت
تجربه
تحول شخصی
شفادهی
عصر جدید
مغالطه

عنوان مقاله English

An Analysis of the Awareness Arising from Near-Death Experience (NDE) in Life Improvement from Betty Eadie’s Perspective

نویسنده English

Mohammad hosin kiani
Assistant Professor, Department of Philosophy and Theology, Faculty of Islamic Studies, Ahl al -Bayt International University, Tehran, Iran
چکیده English

The near-death experience (NDE) is a psycho-metaphysical phenomenon that raises new questions in religious and spiritual studies, often leading to a desire for spiritual transformation aimed at improving life. Betty Eadie’s thought centers on this approach. This paper asks: How valid is the awareness that Eadie claims to have gained through her NDE, which underpins her views on life improvement? First, an interpretation of Eadie’s experience is presented, portraying the awareness derived from NDE as an expanded form of consciousness. This leads to a perspective on the relationship between awareness and healing—especially through her ontological views on “positive and negative energy” and “healing power,” both of which are central to her thought. However, Eadie’s approach is questionable on two fronts. Methodologically, she interprets her lived experience within the New Age spirituality paradigm, which presents epistemological issues and blurs the boundary between personal and universal awareness. From a reasoning perspective, her view suffers from fallacies, especially the unjustified generalization of personal experience to universal human life. These critiques do not negate the significance of her account but invite a critical examination of its foundations. In sum, the paper explores both the promise and the limitations of Eadie’s awareness-based approach to life transformation through NDE.

کلیدواژه‌ها English

Spirituality
Experience
Personal Transformation
Healing
New Age
Fallacy
ایدی، بتی (1387)، در آغوش نور، فریده مهدوی دامغانی، جلد 1، تهران، نشر تیر.
ایدی، بتی (1387)، در آغوش نور، فریده مهدوی دامغانی، جلد 2، تهران، نشر تیر.
ایدی، بتی (1387)، در آغوش نور، فریده مهدوی دامغانی، جلد 4، تهران، نشر تیر.
پترسون، مایکل و دیگران (1389)، عقل و اعتقاد دینی؛ درآمدی بر فلسفه دین، احمد نراقی و ابراهیم سلطانی، تهران، طرح نو.
Atwater, Phyllis (1999), Children of the new millennium, New York, Three Rivers Press.
Coppes, Christopher (2011), Messages from the light, Pompton Plains, New Jersey, New Page Books.
Eadie, Betty (1995), the divine spirit, in: Handbook for the Soul by Richard Carlson, New York, and Little Brown.
Eadie, Betty (2001), Embraced By The Light: Prayers and Devotions for Daily Living, Washington, Onjinjinkta Distribution.
French, Chris (2005), »Near-Death Experiences in Cardiac Arrest Survivors«, Progress in Brain Research, 150, 351–367.
Greyson, Bruce (2006), »Near-death experiences and spirituality«, Zygon, 41, 393–414.
Heelas, Paul (1996), The New Age Movement: The Celebration of the Self and the Sacralization of Modernity, Oxford, Blackwell.
Noyes, Russell and Roy Klett (1977), »Depersonalisation in the face of life-threatening danger«, Compr, Psychiat 18, 375–384.
Strassman, Rick (2008), Inner Paths to Outer Space, Journeys to Alien Worlds through Psychedelics and Other Spiritual Technologies, New York, Park Street Press.
Sutcliffe, Steven and Ingvild Gilhus (2014), New Age Spirituality: Rethinking Religion, New York, Routledge.
Sutcliffe, Steven (2014,. »New Age, world religions and elementary forms«, Steven Sutcliffe and Ingvild Gilhus, New Age Spirituality, New York, Routledge, 17-35.
Sutherland, Cherie (1990), »Changes in religious beliefs, attitudes, and practices following near death experiences: An Australian study«, Near-Death Studies, 9, 21–31.
Tassell-Matamua, Natasha (2014), »Near-death experiences and spirituality: A personal reflective account«, New Zealand Studies, 18, 22–35.
Tassell-Matamua, Natasha and other (2016), “Does Learning About Near-Death Experiences Promote Psycho-Spiritual Benefits in Those Who Have Not Had a Near-Death Experience”, Spirituality in Mental Health, 19, 95-115.
Taves, Ann and Michael Kinsella (2014), »Hiding in plain sight: the organizational forms of unorganized religion«, Steven Sutcliffe and Ingvild Gilhus, New Age Spirituality, New York, Routledge, 84-99.
Van Lommel, Pim (2010), Consciousness beyond life: The science of the near-death experience, New York, HarperOne.
Van Lommel, Pim and other (2001), »Near death experience in survivors of cardiac arrest: A prospective study in the Netherlands«, The Lancet, 358, 2039–2045.
York, Michael (1995), The Emerging Network: A Sociology of the New Age and Neo-Pagan Movements, Lanham, Rowman and Littlefield.