fa تحلیل انتقادی تفسیر ماهوی از حرکت جوهری؛ در مقایسه دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا فلسفی Philosophy مقاله پژوهشی Original Article ملاصدرا بر خلاف ابن&shy; سینا که حرکت را از لواحق جسم طبیعی می&shy; دانست و وجود آن را تنها در چهار مقوله عرضی می&shy; پذیرفت، حرکت را در ذات و جوهر اشیاء دانسته و بحث در مورد آن را از طبیعیات به الهیات منتقل کرده&shy; است. اما این نظریه در نظام اندیشه او در معرض دو تفسیر متفاوت قرار گرفته است. تفسیر ماهوی که در آن از مفاهیم حکمت مشاء همچون ماده و صورت بهره می&shy; گیرد و تفسیر وجودی که بر مبنای اصالت وجود و استفاده از مفاهیمی چون وجود سیال ارائه می&shy; شود.<br> فارغ از انتقاداتی که به تفسیر دوم می&shy; تواند وارد باشد، در این نوشتار تمرکز بر تفسیر ماهوی است. تلاش شده است تا با تحلیل ادله ابن&shy; سینا مبنی بر عدم حرکت در جوهر، پیش&shy;فرض&shy;های او در این ادله، مورد بررسی قرار گیرند. سپس نشان داده شده است که ارائه هر دیدگاهی مقابل نگرش ابن&shy; سینا مستلزم تغییر بنیادین در پیش&shy;فرض &shy;های او در پذیرفتن عدم حرکت در جوهر است. بنابراین هر تبیینی که در صدد باشد بر پایه اصول پیشین ارائه شود، به نتیجه رضایت&shy; بخشی نخواهد رسید، چنانکه ملاصدرا در ارائه آن ناموفق عمل کرده است. حرکت جوهری, ابنسینا, ملاصدرا, ماهیت. 161 178 http://mi.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-67-1&slc_lang=fa&sid=1 nafiseh najba نقیسه نجبا n_nojaba@yahoo.com 1003194753284600764 1003194753284600764 Yes دانشگاه خوارزمی