fa بازنگاهی صدرایی به عزت‌نفس روان‌شناختی فلسفی Philosophy مقاله پژوهشی Original Article <span style="font-size:14pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span b="" lang="AR-SA" lotus="" style="font-family:">بسیاری از روانشناسان، نیاز به عزت نفس را از نیازهای مهم انسان بر&shy;شمرده و ارزشیابی شخصی از خویشتن را قطعی&shy;ترین عامل در رشد روانی </span><span b="" lang="FA" lotus="" style="font-family:">به حساب می&shy;آورند</span><span b="" lang="AR-SA" lotus="" style="font-family:">. با وجود پژوهش‌های گسترده در روان‌شناسی، بُعد فلسفی عزت نفس کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف پژوهش حاضر تبیین دو مؤلفه اصلی عزت نفس، یعنی ارزشمندی و شایستگی، در پرتو اندیشه‌های ملاصدرا و مقایسه آن با مفاهیم رایج در روان‌شناسی است. روش پژوهش، روشی تحلیلی تطبیقی بوده که با بهره‌مندی از راهکارها و ابزارهای تحلیل اسنادی و مبتنی بر مرور منابع و متون صدرایی و روان‌شناختی صورت‌گرفته‌است. شایستگی، به توانایی فرد در حل مسائل و مدیریت شرایط زندگی؛ و ارزشمندی، به ارزیابی درونی انسان از اهمیت و لیاقت خود اشاره دارد. یافته‌ها نشان داد که ملاصدرا ارزشمندی انسان را در دو سطح ذاتی و اکتسابی تبیین می‌کند. همچنین مؤلفه شایستگی در اندیشه او، با عقل عملی و مراتب چهارگانه آن پیوند خورده است؛ به گونه‌ای که انسان در سطح حداکثری به مقام فناء منتهی شده و </span><span b="" lang="FA" lotus="" style="font-family:">نه تنها به توازن قوا، که به اثرگذاری در بیرون بدن و نیز تسخیر جهان نائل می&shy;آید.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:14pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="AR-SA" style="font-family:"B Lotus""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:14pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Many psychologists consider the need for self-esteem to be one of the most important human needs and consider personal self-evaluation to be the most decisive factor in psychological development. Despite the extensive research on self-esteem in psychology, its philosophical dimension has received far less attention. The present study aims to explicate the two main components of self-esteem&mdash;<b>worthiness</b> and <b>competence</b>&mdash;through the lens of Mulla Sadra&rsquo;s philosophy, and to compare them with the prevailing concepts in psychology. The research adopts a comparative-analytical method, utilizing documentary analysis and a review of Sadrian and psychological sources. <i>Competence</i> is the individual&rsquo;s ability to solve problems and manage life circumstances, while <i>worthiness</i> refers to one&rsquo;s inner evaluation of personal significance and merit. The findings indicate that Mulla Sadra conceptualizes human worthiness on intrinsic and acquired levels. Moreover, the competence component in his thought is closely tied to practical reason (<i>ʿaql ʿamali</i>) and its four ascending stages, culminating in the station of <i>fanāʾ</i> (annihilation). At this highest level, the human soul attains balance among its faculties and achieves influence beyond the body, extending to mastery over the natural world.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; عزت نفس، ارزشمندی، شایستگی، ملاصدرا، عقل عملی : self-esteem, worthiness, competence, Mulla Sadra, practical reason 0 0 http://mi.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-281-2&slc_lang=fa&sid=1 mohammadjavad pashaei محمد جواد پاشایی pashaee.mohammad@gmail.com 10031947532846002529 10031947532846002529 Yes