Metaphysical Investigations

fa بازسازی ادراک دینی آلستون در پرتو نقدهای پست‌مدرن Reconstructing Alston’s Religious Perception in the Light of Postmodern Critiques فلسفی Philosophy مقاله پژوهشی Original Article <div style="text-align: justify;"></div> <div style="text-align: justify;">مسئله اصلی مقاله نقدهای وارد شده از سوی پستمدرنها بر ادراک دینی آلستون است که با روش تحلیلی –انتقادی به آن پرداخته شده است.آلستون با تکیه بر «رویههای باورساز»، تجربه دینی را مشابه با ادراک حسی میداند و از مشروعیت معرفتی آن دفاع می‌کند. او تجربه دینی را نوعی توجیه غیراستنتاجی معرفی می‌کند که در چارچوب یک نظام معرفتی خاص می‌تواند معتبر تلقی شود. این رویکرد، از سویی مبتنی بر اعتمادگرایی و از سوی دیگر، درصدد پرهیز از گرفتار شدن در مبناگرایی سنتی است. نقد گادامر مبتنی بر ادراک در گرو پیشفهم، تجربه دینی را در چارچوب روایت‌ها، سنت‌ها و افق‌های زبانی خاص خود تفسیر میکند. فایرابند با نقد معرفت‌شناسی روش‌ستیز، نشان می‌دهدکه ارزیابی نظام‌های معرفتی همچون تجربه دینی، از بیرون ممکن نیست. افزون بر این، لیوتار با نقد فراروایت، مشروعیت معرفتی تجربه دینی را به‌مثابه یک درک جهانی از امر الوهی رد می‌کند. در نهایت، رویکردهای فمینیستی نیز تأکید می‌کنند که تجربه دینی به‌طور اجتناب-‌ناپذیری با ساختارهای قدرت، جنسیت و ایدئولوژی درهم‌تنیده است. نتیجه بدست آمده نشان می‌دهد اگرچه آلستون گامی در جهت عقلانی‌سازی تجربه دینی برداشته است، اما دیدگاه او در برابر چالش‌های زمینه‌گرایانه و تفسیرگرایانه نیازمند بازنگری بهسوی روشهای هرمنوتیکی و پدیدارشناسانه ‌است.</div> <div style="text-align: justify;">This article critically examines postmodern critiques of William P. Alston’s account of religious experience through an analytic–critical methodology. Drawing on the concept of doxastic practices, Alston interprets religious experience as analogous to sense perception and defends its epistemic legitimacy. Within this framework, religious experience is understood as a source of non-inferential justification that may be considered valid within a given epistemic system. His approach is grounded in reliabilism while simultaneously attempting to avoid the limitations of classical foundationalism. However, postmodern critiques raise significant challenges to this position. Hans-Georg Gadamer’s hermeneutical perspective, with its emphasis on the inevitability of pre-understanding, and Paul Feyerabend’s epistemological anarchism both suggest that epistemic systems—such as those underpinning religious experience—cannot be evaluated from an external or neutral standpoint. Furthermore, Jean-François Lyotard’s critique of meta-narratives challenges the claim that religious experience can function as a universal mode of apprehending the divine. Feminist approaches add another layer of critique by highlighting the entanglement of religious experience with structures of power, gender, and ideology.</div> The article concludes that, although Alston takes an important step toward rationalizing religious experience within analytic epistemology, his account remains vulnerable to contextualist and interpretive critiques. Consequently, it requires reconsideration in light of hermeneutical and phenomenological approaches.   آلستون, ادراک دینی , رویههای باورساز, گادامر, فایرابند, لیوتار, فمینیسم Alston, religious perception, doxastic practices, postmodernism 75 102 http://mi.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-346-1&slc_lang=fa&sid=1 Fahimeh Khoshnavisan فهیمه خوشنویسان fahimekhoshnevisan@gmail.com 10031947532846002594 10031947532846002594 Yes Ph.D. in Philosophy of Religion, Faculty of Theology, Payame Noor University, Graduate Studies Center, Tehran, Iran دکترای تخصصی،گروه فلسفه دین، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه پیام نور (مرکز تحصیلات تکمیلی)، تهران، ایران