Metaphysical Investigations

fa نقد و تحلیل صانعیت دمیورگوس در متافیزیک افلاطون Critique and Examination of the Demiurge as the Creator in Plato’s Metaphysics فلسفی Philosophy مقاله پژوهشی Original Article <div style="text-align: justify;">مفاهیم «دمیورگوس» و «مثال نیک» که بخشی از نظام متافیزیکی گسترده افلاطون را تشکیل می‌دهند، نقش راهبردی در فلسفه این فیلسوف بزرگ دارند. مقاله حاضر به بررسی جایگاه دمیورگوس بهعنوان خالق جهان محسوس و رابطه آن با مثال نیک در نظام متافیزیکی افلاطون می‌پردازد. با روش توصیفی-تحلیلی و استناد به منابع کتابخانه‌ای، این پژوهش نشان می‌دهد که دمیورگوس نه خالقی مستقل، بلکه ناظمی است که با تقلید از عالم مُثُل، نظم را به جهانی فاقد ساختار اولیه تحمیل می‌کند. در این راستا، دو فرضیه اصلی بررسی شده است: نخست، مقلد بودن دمیورگوس؛ دوم، ناتوانی او در ایفای نقش منشأ اخلاق. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که دمیورگوس سازنده‌ای وابسته به مثال نیک معرفی شده که فاقد توانایی خلق از عدم است. این وابستگی، تناقضی آشکار با نگاه منفی افلاطون به تقلید در دیگر رساله‌ها (مانند جمهوری) ایجاد می‌کند. از اینرو، ناهماهنگی میان حادث بودن نفس در تیمائوس و ازلی بودن آن در فایدروس، نقش دمیورگوس بهعنوان خالق نفس را نیز زیر سوال می‌برد. از سوی دیگر، مثال نیک بهعنوان منشأ اخلاق و خیر اعلی، جایگاهی فراتر از دمیورگوس دارد. در فلسفه افلاطون اخلاق نه محصول عملکرد دمیورگوس، بلکه نتیجه تقرب به مثال نیک است. این پژوهش با تأکید بر جایگاه دمیورگوس بهعنوان واسطه بین مثال نیک و جهان مادی، پیشنهاد می‌کند که بازتعریف نقش او بهعنوان ناظم الهی می‌تواند تناقضات موجود در تفسیرهای سنتی را کاهش دهد. یافته‌های این تحقیق درک عمیق‌تری از رابطه خالقیت، اخلاق، و نظم در فلسفه افلاطون فراهم میآورد. </div> The concepts of the Demiurge (the creator) and the Form of the Good occupy a central position in Plato’s metaphysics. This article examines the Demiurge’s role in shaping the material world and its relationship to the Form of the Good. Using a descriptive-analytical approach and drawing on scholarly sources, the study argues that the Demiurge is not an independent creator but rather a regulator who imposes order on pre-existing chaos by imitating the eternal realm of Forms. Two key hypotheses are considered: first, that the Demiurge acts merely as an imitator and therefore cannot be regarded as a true creator; second, that he cannot function as the ultimate source of morality. The findings reveal that the Demiurge depends on the Form of the Good and does not create ex nihilo. This dependency introduces tensions within Plato’s broader philosophy, especially when contrasted with his negative evaluation of imitation in The Republic. Furthermore, the inconsistency between the soul’s createdness in Timaeus and its eternal, uncreated nature in Phaedrus raises doubts about the Demiurge’s role in generating the soul. <div style="text-align: justify;">In contrast, the Form of the Good emerges as the ultimate foundation of morality, standing above the Demiurge. Ethical values in Plato’s philosophy do not originate from the Demiurge’s activity but rather from the soul’s striving toward the Form of the Good. By redefining the Demiurge as a mediator between the Forms and the material world, this study offers a new understanding of his function as a divine regulator rather than a genuine creator. This perspective helps resolve contradictions in Plato’s metaphysical framework and deepens our understanding of the relationship between creativity, morality, and order in his thought.</div> دمیورگوس, صانع, مثال نیک, افلاطون, اخلاق, نفس Demiurge, Creator, Form of the Good, Plato, Ethics 71 96 http://mi.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-332-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Aghajani فاطمه آقاجانی ftmh.aghajani99@gmail.com 10031947532846002341 10031947532846002341 Yes University of Mazandaran, Babolsar, Iran دانشگاه مازندران Remazan Mahdavi Azadboni رمضان مهدوی‌آزادبنی r.mahdavi@umz.ac.ir 10031947532846002342 10031947532846002342 No University of Mazandaran, Babolsar, Iran دانشگاه مازندران kokab darabi کوکب دارابی k.darabi@umz.ac.ir 10031947532846002343 10031947532846002343 No University of Mazandaran, Babolsar, Iran دانشگاه مازندران