fa دیدگاه فخررازی و خواجه نصیرالدین طوسی درباب هستی‌شناسی کلی‌ها فلسفی Philosophy مقاله پژوهشی Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA">مبحث کلی&shy;ها از دو جنبه هستی&shy;شناسی (نحوه وجود کلی) و معرفت&shy;شناسی (نحوه ادراک کلی) قابل بررسی است. در این مقاله جنبه هستی&shy;شناسی بحث کلی&shy;ها مورد نظر است. فخررازی و خواجه طوسی نظریات بدیعی در این زمینه به یادگار گذاشته اند که به رغم اهمّیّت، کمتر به&shy;وضوح مورد گفتگو، بازشناسی و تحلیل قرار گرفته&shy;اند. دراین جستار با استقصای آرای این دو متکلم صاحب نام، درصدد پاسخی درخور به&shy;صورت مقایسه&shy;ای به این پرسش هستیم که آنها چه تبیینی از نحوه وجود کلی دارند؟ نتیجه اجمالی پژوهش این است که اگر چه این دو متکلم در تقریر متداول سه معنای متفاوت برای کلی و سه نحوه متعارف اعتبار ماهیت، رویکرد تقریباً مشابهی اتخاذ کرده اند، در مقام تشریح و تنقیح نحوه وجود اقسام سه گانه کلی با هم اختلاف نظر فراوانی دارند. همچنین دیدگاه فخررازی درباره کلی عقلی و دیدگاه خواجه نصیر در باره کلی طبیعی متزلزل به نظر می&shy;رسد.</span></span></span></span></span></span></div> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The problem of universals can be examined from two aspects: ontological (the state of the </span></span><span lang="EN-GB" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">external </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">existence of universals) and epistemological (our cognition of universals). This article mainly concerns the ontological aspect. Both of Fakhr al-Din Razi and Khajeh Nasir al-Din Tusi have furnished us with novel views and insights which, in spite of their significance and freshness, have not been </span></span><span lang="EN-GB" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">yet </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">studied seriously. This paper deals with their views on the ontology of universals. We conclude that they have almost similar opinions about the three different meanings of &lsquo;<i>kulli</i>&rsquo; (universal) and three kinds of consideration of quiddity. Nevertheless, their elucidations and refinements of the ontological state of these three kinds of universals are totally different. Moreover, al-Razi&rsquo;s view on the rational universal (al-kulli al-aqli) and Tusi&rsquo;s interpretation of the natural universal (al-kulli al-tabi&rsquo;ee) seems questionable.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; وجود کلی, کلی طبیعی, اعتبارات ماهیت, فخررازی, خواجه نصیرالدین طوسی Ontology of Universals, Natural Universal, Considerations of Quiddity, Fakhral-Din al-Razi, Khajeh Nasiral-Din al-Tusi 317 344 http://mi.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-205-1&slc_lang=fa&sid=1 dariu،sh babaiean داریوش بابائیان babaeiandariush@gmail.com 10031947532846001595 10031947532846001595 No Science and Research Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد دانشگاه علوم و تحقیقات Mohammad Saeedimehr محمد سعیدی مهر saeedi@modares.ac.ir 10031947532846001596 10031947532846001596 Yes Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس Hossein Hooshangi حسین هوشنگی h.hooshangi@yahoo.com 10031947532846001597 10031947532846001597 No Imam Sadegh (As) University دانشگاه امام صادق (ع)