جلد 6، شماره 2 - ( پاییز و زمستان 1404 )
جلد 6 شماره 2 صفحات 42-7 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Mollaahmadi A. The Haqq-Based Ontology Centered on Knowledge by Presence. پژوهش های مابعدالطبیعی 2026; 6 (2) :7-42
URL: http://mi.khu.ac.ir/article-1-318-fa.html
URL: http://mi.khu.ac.ir/article-1-318-fa.html
ملااحمدی علیرضا. هستیشناسیِ حقبنیاد بر محور علم حضوری. پژوهش های مابعدالطبیعی. 1404; 6 (2) :7-42
طلبه سطح چهار حوزه و دانشجوی دکتری فلسفه تطبیقی دانشگاه شهید مطهری (ره)، تهران، ایران ، ahmadi82@chmail.ir
چکیده: (922 مشاهده)
غفلت از ظرفیتهای معرفتیِ «علم حضوری»، یکی از اساسیترین نقدهایی است که به جریان معرفتشناسی در فلسفههای مدرن (غربی) وارد شده است. مسئله اصلی مقاله این است که «چگونه میتوان با بهرهمندی از ظرفیت معرفتیِ «علم حضوری» بنیانهای معرفتی بشر را سامان داد و بر اساس این بنیان، یک نظام هستیشناسیِ متقن و قدرتمند بنا کرد؟»
این مقاله در پیِ آن است که یک «صورتبندیِ بدیع از نظام هستیشناسی» و در نتیجه «طرحی نو برای فلسفه اولی» ارائه کند. در ارائه این صورتبندی و طرح بدیع، تلاش بر این بوده که حدّاکثرِ بهره از سنّت قویمِ فلسفه اسلامی برده و هر آنچه از ظرفیتهای معرفتیِ حکیمان پیشین (بهویژه صدرالمتألّهین) که امکانپذیر است، برده شود. لذا مهمترین ویژگی این صورتبندی، ابتناء یک نظام فلسفیِ کاملاً واقعگرا بر یک اصل معرفتشناختیِ متقن است. شالودهریزیِ «هستیشناسیِ حقبنیاد» طی دو بخش به ثمر رسیده است: حاصل بخش اوّل «معرفتشناسیِ وجودی» به عنوان نظریهای رقیب برای مبناگرایی و انسجامگرایی است. در بخش دوّم ایده «نظام حقّ» به عنوان یک مدل ارتقاء یافته از مدل رایج در حکمت متعالیه- برای نظام هستیشناسی پیشنهاد شده است. در بخش سوّم پس از ارائه تعریفی شرحاللفظی از «هستیشناسیِ حقبنیاد»، امتیازات و ثمرات این هستیشناسی بهعنوان یک «چارچوب نظری» تشریح گردید. البته این مقاله فقط در مقام «طرح موضوع» و ارائه پیشنهادی کبروی در قالب پاسخ به دو مسئله «چیستی» و «چرایی» بوده و امتداد این نظریه در حیطه «چگونگیِ تدوین الگوی روششناختی» نیازمند مجالی دیگر و تأمّلات بیشتر خواهد بود. روش تحقیق در این مقاله توصیفی-تحلیلی است.
واژههای کلیدی: علم حضوری، معرفتشناسیِ وجودی، هستیشناسیِ حقبنیاد، نظام حق، برهان صدّیقین، فلسفۀ واقعگرا، فلسفه اولی
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
فلسفی
فهرست منابع
1. قرآن کریم
2. ابنسینا، حسین بن عبدالله (1371)، «المباحثات» (تحقیق: محسن بیدارفر)، قم: بیدار.
3. ابنسینا، حسین بن عبدالله (1386)، «شرح الإشارات و التنبیهات» (تحقیق: آیتالله حسن حسنزاده آملی)، قم: بوستان کتاب.
4. ابنسینا، حسین بن عبدالله (بیتا)، رسائل ابنسینا. قم: بیدار.
5. الهی قمشهای، محییالدین مهدی (1354)، «حکمت إلهی عام و خاص»، تهران: انتشارات اسلامی.
6. جوادی آملی عبدالله (1393)، «تحریر رسالة الولایة»، قم: إسراء.
7. جوادی آملی عبدالله (1394)، «تحریر ایقاظ النائمین»، قم: إسراء.
8. جوادی آملی عبدالله (1396)، «تفسیر تسنیم»، جلد 46، قم: إسراء.
9. جوادی آملی، عبدالله (1383ش)، «تفسیر موضوعی قرآن كریم، جلد2: توحید در قرآن». قم: إسراء.
10. حائری یزدی، مهدی (1379)، «تاریخ علم حضوری» مجله ذهن، ش 3، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
11. حسینزاده محمد (1394)، «منابع معرفت»، قم: مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره).
12. حسینزاده محمد (1385)، «پژوهشی تطبیقی در معرفتشناسیِ معاصر»، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
13. حسینزاده، مرتضی و همکاران (1397)، «مبناانسجامگروی وجودی ملاصدرا در باب رکن توجیه»، مجله حکمت معاصر، ش 26، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
14. عبودیت، عبدالرسول (1392)، «درآمدی به نظام حکمت صدرایی؛ جلد سوم، انسانشناسی». تهران: سمت.
15. فارابی، ابونصر (1413ق)، «التعلیقات، در: الاعمال الفلسفیة» تحقیق جعفر آلیاسین، بیروت: دارالمناهل.
16. فرغانی، سعیدالدین (1428ق)، «منتهی المدارک فی شرح تائیة إبنفارض» (تصحیح عاصم ابراهیم الکیالی)، بیروت: دارالکتب الإسلامیة.
17. سهروردی، شهابالدین یحیی (1380)، «مجموعه مصنّفات شیخ اشراق (ره)»، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
18. طالبزاده، سیّدحمید (1399). «یادنامه علمی علامه طباطبایی (ره)» - دفتر پنجم. قم: مجمع عالی حکمت اسلامی.
19. شیرازی، صدرالدین محمّد (صدرالمتألّهین) (1391)، «الشواهد الرّبوبیّة فی المناهج السلوکیّة» (تحقیق سیدمصطفی محقّق داماد)، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
20. شیرازی، صدرالدین محمّد (صدرالمتألّهین) (1430ق)، «الحکمة المتعالیة فی الأسفار الأربعة»، قم: طلیعة النور.
21. طباطبایی، سیدمحمدحسین (1430ق)، «نهایة الحکمة»، قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
22. فرامرز قراملکی، احد (1388). «روششناسی فلسفۀ ملاصدرا»، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
23. هایدگر، مارتین و دیگران (1378)، «فلسفه و بحران غرب» (مجموعه مقالات)، ترجمه رضا داوری اردکانی و همکاران. (1378ش)، تهران: هرمس.
24. یزدانپناه، سیّدیدالله (1395)، «تأمّلاتی در فلسفۀ فلسفۀ اسلامی»، قم: کتاب فردا.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
نظرسنجی
